प्रथमः आगमसूत्रः तृतीयः अध्यायः अर्पणम्

मया एतत् श्रुतम्-

एकदा विश्वसम्मानितः (शाक्यमुनिः) श्रावस्तीराज्ये एकान्तगीताउद्याने निवसति स्म ।

तस्मिन् समये आनन्दं प्राह विश्वसम्मानितः |

“आनन्द, सत्त्वस्य मूलं त्रीणि सन्ति। अक्षयानि क्रमेण निर्वाणावस्थां नयन्ति।”

एते त्रयः किम्?

एकं तथागते पुण्यं रोपयेत्। एतानि सद्भावमूलानि अक्षयानि सन्ति।

द्वितीयं सत्यधर्मे पुण्यं रोपयितुं। एतानि सद्मूलानि अपि अक्षयानि सन्ति।

आर्यसंघे पुण्यं रोपणं तृतीयम्। एतानि सद्मूलानि अपि अक्षयानि सन्ति।

आनन्द, एतानि त्रीणि सद्मूलानि अक्षयानि निर्वाणावस्थां नयन्ति।

तस्मादनन्द कुशलसाधनप्रयोगेन त्वया एतदक्षयपुण्यं प्राप्तुं प्रयत्नः करणीयः ।

एवं भवता अध्ययनं कर्तव्यम्” इति ।

तस्मिन् समये आनन्दः बुद्धस्य वचनं श्रुत्वा हर्षेण स्वीकृत्य व्यवहारे स्थापितवान् ।

वर्धित आगमसूत्रं त्रयोऽध्यायः नैवेद्यं [समस्तः पाठः श्रूयते स्म- एकदा बुद्धः वालिदेशे आसीत्, एकान्तोद्याने च वृक्षं रोपितवान्। ततः परं आनन्दः सम्मानितः अस्ति । अरिसुमियोषि

मूलं। अनिवार्यम्। क्रमिक निर्वाण। युङ्का तामेजो । तथागतस्थानं तथाकथितं पुण्यं कर्म प्रकारम्।

एतत् सद्भावमक्षयम्।於正法। पुण्यकर्मप्रकारः । इदं सद्भावमक्षयम्।於शोषु च जाति पुण्यकर्म। एतत् सद्भावम् अक्षयम् अस्ति। इति अनन् । एते त्रयः गुणाः अक्षयाः निर्वाणक्षेत्रे साध्याः। अतः अनन् । एषः एव भवतः धनं प्राप्तुं सर्वोत्तमः उपायः अस्ति। इति अनन् । अयं ग्रन्थः विज्ञानमाश्रितः अस्ति । तस्मिन् काले आनन्दो बुद्धस्य काव्यं रचितम् । आनन्दितः दण्डाधिकारी

मियोशिकोन् इत्यस्य आधुनिकव्याख्यानम्

सूत्रेषु सुमूलत्रयं तथागते (बुद्धे), सत्यधर्मे (शिक्षासु) संघे (संघे) च पुण्यस्य रोपणम् इति उपदिश्यते।
परम्परागतरूपेण अस्य अर्थः “त्रिरत्नानाम् अर्पणं, शरणं च” इति ।

आधुनिकपदार्थेषु : १.

बुद्ध को पुण्य रोपण
→ सिद्धव्यक्तित्वस्य आदर्शस्य वा (बुद्धस्य) सम्मानं कृत्वा तस्य लक्ष्यं कृत्वा।
दैनन्दिनजीवने एतस्य अनुवादः “सम्मानितव्यक्तिं वा आदर्शरूपं वा मनसि स्थापयित्वा” “प्रार्थना-ध्यानयोः माध्यमेन स्वस्य आदर्शस्य स्मरणं” इति भवति ।

धर्मं प्रति पुण्यं रोपयन्
→ सत्यं सम्यक् शिक्षां च पोषयन्।
विशेषतः अस्य अर्थः “पुस्तकपठनं”, “शिक्षणं निरन्तरं”, “यत्युक्तं अन्वेष्टुं तस्य अनुसरणं च” इति ।
सूचनाभिः परिपूर्णे समाजे “सत्यस्य समीपस्थं किं चयनं कर्तुं मनोवृत्तिः” एव योग्यता ।

संघाय पुण्य रोपण
→ सहकारिणां सहपाठिनां च सम्मानं कृत्वा परस्परं समर्थनं करणं।
आधुनिककाले अस्य अर्थः “समानविचारधारिभिः जनानां सह परस्परं साहाय्यं करणं” “समुदाये एकत्र शिक्षितुं” च ।
संयोगः एकान्तवासं न कृत्वा मनः दृढं करोति, पुण्यस्य अनन्तं विस्तारं च करोति।

मुख्य बिन्दु

दयामूलत्रयं धर्मार्पणमात्रात् परं गच्छति। तेषु संवर्धनं भवति- १.

आदर्शानां सम्मानः (बुद्धः), २.

सत्यं ज्ञात्वा (धर्म), २.

सहजीवैः सह सम्बन्धाः (संघः) ।

सूत्राणि उपदिशन्ति यत् एते “कदापि न समाप्ताः, निर्वाणं प्रति गच्छन्ति” यतोहि एतेषु मानवमनसस्य अनन्तविस्तारं कर्तुं अस्माकं सम्पूर्णजीवनस्य आकारं दातुं च शक्तिः अस्ति।

The First Agama Sutra, Chapter Three: Offerings

I heard this:

Once, the World-Honored One (Shakyamuni) was residing in the Garden of Solitary Gita in the kingdom of Shravasti.

At that time, the World-Honored One said to Ananda.

“Ananda, there are three roots of goodness. They are inexhaustible and gradually lead to the state of Nirvana.

What are these three?

One is to plant merit in the Tathagata. These roots of goodness are inexhaustible.

The second is to plant merit in the True Dharma. These roots of goodness are also inexhaustible.

The third is to plant merit in the noble Sangha. These roots of goodness are also inexhaustible.

Ananda, these three roots of goodness are inexhaustible and lead to the state of Nirvana.

Therefore, Ananda, by using skillful means, you should strive to obtain this inexhaustible merit.

This is how you should study.”

At that time, Ananda heard what the Buddha had said, accepted it with joy, and put it into practice.

The Increased Agama Sutra, Chapter Three Offerings [The entire text was heard: Once the Buddha was in the land of Vali, and planted a tree in the garden of solitude. Ever since then, Ananda has been honored. Arisumiyoshi

root. Indispensable. Gradual Nirvana. Yunka Tamezo. The so-called Tathagata place is a kind of meritorious deed.

This goodness is inexhaustible.於正法. The kind of meritorious deed. This goodness is inexhaustible.於shoshu and species meritorious deeds. This goodness is inexhaustible. This is Anan. These three virtues are inexhaustible and attainable in the realm of Nirvana. Hence Anan. This is the best way to get your money. This is Anan. This work is based on science. At that time, Anandon Buddha’s poem was written. joyful magistrate

A modern explanation of Miyoshikon

In the sutras, it is taught that the Three Good Roots are the planting of merit in the Tathagata (Buddha), the True Dharma (teachings), and the Sangha (Sangha).
Traditionally, this meant “offering to and taking refuge in the Three Jewels.”

In modern terms:

Planting Merit to the Buddha
→ Paying respect to a perfected personality or ideal (Buddha) and making it your goal.
In everyday life, this translates to “keeping in mind a respected person or ideal figure” and “reminding yourself of your ideal through prayer and meditation.”

Planting Merit to the Dharma
→ Cherishing truth and correct teachings.
Specifically, this means “reading books,” “continuing to learn,” and “seeking what is right and following it.”
In a society overflowing with information, “the attitude of choosing what is closest to the truth” itself is merit.

Planting Merit to the Sangha
→ Respecting fellow practitioners and peers and supporting each other.
In modern times, this means “helping each other with like-minded people” and “learning together in community.”
Connecting, rather than being isolated, strengthens the mind and expands merit infinitely.

Key Points

The Three Roots of Mercy go beyond mere religious offerings. They involve cultivating:

Respect for ideals (Buddha),

Learning truth (Dharma),

Connections with fellow beings (Sangha).

The sutras teach that these “never end, leading to nirvana” because they have the power to infinitely expand the human mind and shape our entire lives.

増一阿含経・三供養品

私はこのように聞きました。
あるとき、世尊（お釈迦さま）は舎衛国の祇樹給孤独園におられました。

その時、世尊は阿難に告げられました。
「阿難よ、三つの善根がある。それは尽きることがなく、次第に涅槃の境地へと至らしめるものである。

その三つとは何か。
一つは、如来において功徳を植えることである。この善根は尽きることがない。
二つ目は、正法において功徳を植えることである。この善根も尽きることがない。
三つ目は、聖なる僧伽において功徳を植えることである。この善根も尽きることがない。

阿難よ、この三つの善根は尽きることなく、涅槃の境地に至るものである。
ゆえに、阿難よ、汝は巧みな方便をもって、この尽きることのない福徳を得るように努めよ。

このように学ぶべきである。」

その時、阿難は仏の説かれたことを聞き、歓喜して受け止め、実践した。

增一阿含経・三供養品[全文聞如是。一時仏在舍衛国祇樹給孤独園。爾時世尊告阿難。有三善

根。不可窮尽。漸至涅槃界。云何為三。所謂於如来所而種功德。

此善根不可窮尽。於正法。而種功德。此善根不可窮尽。於聖衆而種功德。此善根不可窮尽。是謂阿難。此三善根不可窮尽得至涅槃界。是故阿難。当求方便獲此不可窮尽之福。如是阿難。当作是学。 爾時阿難聞仏所說。歓喜奉行

三善根の現代的な噛み砕き解説

お経では、三善根とは 如来（仏）・正法（教え）・聖衆（僧伽） に功徳を植えることだと説かれています。
これは伝統的には「三宝への供養・帰依」を意味します。

現代的に言い換えると――

仏に功徳を植える
→ 完成された人格や理想（仏陀）に敬意を払い、それを自分の目標とする。
日常では「尊敬できる人や理想像を心に置く」「祈りや瞑想を通して理想を思い出す」ことに通じます。

法に功徳を植える
→ 真理や正しい教えを大切にする。
具体的には「本を読む」「学び続ける」「正しいことを探究し、それに従う」こと。
情報が氾濫する社会で「真理に近いものを選び取る姿勢」そのものが功徳となります。

僧伽に功徳を植える
→ 修行者や仲間を尊重し、共に支え合う。
現代では「同じ志を持つ人たちと助け合う」「コミュニティで学び合う」こと。
孤独ではなく、つながりを持つことが心を強め、功徳を無限に広げます。

要点

三善根とは、単なる宗教的供養にとどまらず、

理想への敬意（仏）

真理の学び（法）

仲間とのつながり（僧）

を育てていくことです。
お経が「尽きることなく、涅槃へと至る」と説くのは、これらが人間の心を無限に広げ、人生全体を方向づける力を持っているからです。

बुद्धस्य अवशेषरत्नस्य च स्तोत्रम् (आधुनिकः अनुवादः)

बुद्धस्य गहनतमः इच्छा आसीत् यत् अस्मान् उद्धारयतु ये नियमस्य उत्तरदिनेषु जीवन्ति। तस्य धर्मकायः अवशेषरूपेण परिणतः। विश्वे अनेकानि पवित्रस्थलानि सन्ति ।

तेषु “धर्मकायः, रत्नस्य इच्छां परिवर्तयति” इति अस्मान् अनन्तकरुणाभिः मार्गदर्शनं तारयति च। सर्वाणि दुष्कृतानि छित्त्वा यत्र यत्र अयं अवशेषः निहितः भवति तत्र तत्र जनानां हृदयं शान्तिं भविष्यति, न च प्लेगः, दुःखं, आपदं वा उपसृतं भविष्यति।

यदि वयं निष्कपटतया पूजयामः, अर्पणं च कुर्मः तर्हि अवशेषः तत्रैव तिष्ठति । अत्र निहितं पवित्रं तीर्थं बुद्धावशेषाणां स्तूपः,
गहनकरुणाभिः गूढशक्त्या च पूर्णम् |

अस्य पुण्यम् अप्रमेयम्, २.
भयं विना कस्यापि कष्टस्य सामना कर्तुं समर्थं कृत्वा।
गवाश्वा अपि तस्य आशीर्वादं प्राप्तुं शक्नुवन्ति।
अस्य कारणात् अभ्यासकारिणः अस्य स्तूपस्य नैवेद्यं कर्तुं कदापि न विस्मरेयुः,
महामारीभ्यः कष्टेभ्यः च रक्षिताः भविष्यन्ति इति विश्वासं कृत्वा।

अयं स्तूपः धर्मकाय तथागतस्य अभिव्यक्तिः,
तेजस्वी विराजमानः, २.
विश्वस्य दश दिक् समस्तं प्रकाशयन्।
तस्य प्रकाशे सूक्ष्माः उपदेशाः प्रचार्यन्ते,
नष्टभूतानां हृदयेषु व्याप्तः।

Hymn to the Buddha’s Relics and Jewel (Modern Translation)

The Buddha’s deepest desire was to save us who live in the Latter Days of the Law. His Dharmakaya transformed into a relic. There are many sacred sites in the world.

Among them, the “Dharmakaya, the One Who Changes the Will of the Jewel” is the one who guides and saves us with infinite compassion. Having cut off all evil deeds, wherever this relic is enshrined, people’s hearts will be at peace, and no plague, suffering, or disaster will approach.

If we worship and offer offerings with sincerity, the relic will remain there. The sacred shrine enshrined here is a stupa to the Buddha’s relics,
filled with profound compassion and mysterious powers.

Its merit is immeasurable,
enabling one to face any hardship without fear.
Even cows and horses can receive its blessings.
For this reason, practitioners should never forget to make offerings to this stupa,
believing that they will be protected from epidemics and hardships.

This stupa is a manifestation of the Dharmakaya Tathagata,
shining brilliantly,
illuminating the entire ten directions of the world.
In its light, subtle teachings are preached,
permeating the hearts of lost beings.